Voorspellingen over massale werkloosheid negeren hoe mensen zichzelf steeds opnieuw nuttig maken

Er gonzen al jaren doemverhalen over massale werkloosheid door automatisering en AI. Toch blijven mensen zich telkens weer nuttig maken en nieuwe rollen vinden. Is de angst voor baanverlies door technologie dus wel terecht?

Uit onderzoek blijkt dat technologische vooruitgang banen verandert en creëert in plaats van ze simpelweg te vernietigen. Hoe komt het dat deze vaste-banenillusie zo hardnekkig blijft bestaan? De geschiedenis geeft verrassende antwoorden.

Ook in 2026 blijkt dat de economie veel dynamischer is dan vaak gedacht. Een blik op het verleden maakt duidelijk waarom massawerkloosheid geen onvermijdelijk lot is.

Waarom voorspellingen over massale werkloosheid door technologie vaak misgaan

De angst voor grootschalige werkloosheid door robots en AI komt steeds terug. Al sinds Elizabeth I in 1589 vreesde dat mechanische breimachines ambachtslieden zouden verdringen. De Industriële Revolutie leidde tot sabotage, want mensen vreesden massa-ontslag.

Ook in recente eeuwen bleven zulke zorgen bestaan, zoals de ‘robottaks’ die in 1940 werd voorgesteld. Maar historische data toont dat technologische revoluties niet leiden tot blijvende hoge werkloosheid. In de G7-landen bijvoorbeeld schommelt werkloosheid vooral mee met economische cycli, niet met technologische sprongen.

De werkloosheid daalde tussen 1755 en nu zelfs, ondanks dat veel oude banen overbodig werden. Het suggereert dat technologie arbeidskrachten niet gewoon vervangt, maar de arbeidsmarkt transformeert.

Mensen zijn verrassend moeilijk te vervangen door machines

Zelfs in 2026 is er nog altijd een tekort aan truckchauffeurs ondanks geavanceerde zelfrijdende vrachtwagens. Mensen geven blijkbaar de voorkeur aan menselijke interactie en flexibiliteit bij complexe taken. Robotkappers? Vergeet het maar, het knippen met een persoonlijke touch blijft in trek.

Nieuwe technologie breidt eerder het aanbod van banen uit. Vroeger bestonden functies als cloud engineer, YouTuber of app developer niet. Die zijn rechtstreeks geboren uit digitale innovatie. Ook bestaande beroepen veranderen. Advocaten maken bijvoorbeeld minder bezwaar door kennisbanken, maar hun talent voor overtuigen komt nu meer tot zijn recht.

Technologie verhoogt onze productiviteit en levensstandaard, wat weer nieuwe klantbehoeften en dus banen creëert. Denk aan personal trainers of loopbaancoaches – beroepen die het vroeger niet bestonden!

ICT en robotisering zorgen in Nederland voor meer dan alleen verandering van werk

Volgens een Nederlandse studie zorgt ICT-investering tot 2020 zelfs voor 120 duizend extra banen vooral onder laag- en hoogopgeleiden. Dat komt omdat laagopgeleiden meer vraag zien naar persoonlijke dienstverlening, terwijl hoogopgeleiden profiteren van de productiviteitswinst dankzij nieuwe technologie.

Het middenkader heeft een dubbel gezicht: routinematig werk kan snel geautomatiseerd worden, zoals al te zien is in de financiële sector. Maar aan de andere kant ontstaan evenveel functies als verdwijnen. De arbeidsmarkt balanceert zichzelf uit.

Toch brengt deze transitie wel zeker uitdagingen mee. Mensen moeten soms omscholen en nieuwe vaardigheden leren door overheids- en bedrijfsinitiatieven. Dit is essentieel om niet vast te lopen in werkloosheid.

Een ander perspectief: technologie schept nieuwe industrieën en mogelijkheden

Neem de assemblagelijn van Ford aan het begin van de twintigste eeuw. Door de productietijd van auto’s flink te verkorten steeg de vraag, ontstonden nieuwe banen bij dealers en herstellers, en verrezen nieuwe infrastructuren zoals snelwegen. Dit toont aan hoe innovatie een kettingreactie aan werkgelegenheid kan veroorzaken.

Technologie opent dus deuren naar sectoren die we vandaag nauwelijks kunnen voorspellen. AI en robotica doen ongetwijfeld hetzelfde. Het is verleidelijk te denken dat dingen verdwijnen, maar vaak ontstaat er een nieuw ecosysteem rondom de technologie.

Historisch gezien is technologie de motor van welzijn, meer welvaart en langere levensduur, zoals betere sanitaire voorzieningen en gezondheidszorg bewijzen.

Massale werkloosheid? De menselijke drang tot nut en vooruitgang wint

Tot slot wil niemand stilzitten. Mensen hebben een aangeboren drang om iets te betekenen en zich nuttig te maken, ook al verandert de arbeidsmarkt. Zelfs met meer rijkdom zal de wens blijven om steeds iets nieuws te leren en bij te dragen.

Ook al klinkt AI als de volgende revolutie, de geschiedenis leert dat mensen altijd nieuwe kansen vinden om mee te bewegen met de technologie. De toekomst zal andere banen brengen, nieuwe industrieën ontluiken, en mensen blijven een rol spelen die machines niet kunnen innemen.

Er is dus meer te winnen dan te vrezen. Zelfs in 2026 blijft de arbeidsmarkt levendig en verrassend flexibel, met voldoende ruimte voor menselijke creativiteit en gastvrijheid.

Deze video onderzoekt zowel de angst als de realiteit van AI en banen. De geschiedenis wordt hierin prachtig uit de doeken gedaan.

Een inspirerend interview over de banen die ontstaan dankzij technologie, en hoe mensen zich blijven aanpassen aan een veranderende wereld.

Adam Colonia

Lena Wagner ist die Seele des Blogs. Als echte Münchnerin mit einem Händchen für die feinen italienischen Aromen, teilt sie ihre Liebe zur perfekten Pizza und zur bayerischen Gastlichkeit. Lena weiß, wie man herzhafte Tradition und mediterrane Leichtigkeit harmonisch verbindet. Sie gibt hier die besten Tipps, neue Kreationen und alles über unsere Spezialitäten.